Geri Conson seçicilərə marixuananı leqallaşdırcağına söz verir
ABŞ tarixinin ən qəribə və təxmin edilməsi çətin olan prezident seçkiləri uğrunda yarışa hazırlaşır.
Siyasi ekspertlərin ümumi rəyinə əsasən amerikalılar sevmədikləri iki namizəd arasından birini ölkəni 1-ci şəxsi etmək məcburiyyətində qalacaq.
Siyasi müşahidəçilərə görə, həm Donald Trampın, həm də Hillari Klintonun seçkiqabağı kampaniyada istədikləri dəstəyi görməməsi 3-cü şəxslərin də yolunu aça bilər.
Hamı seçkidə yarışın əsasən Tramp və Klinton arasında baş verəcəyinə köklənərkən 3-cü namizədlər də öz varlıqlarını göstərə bilərlər.
Musavat.com-un xarici mətbuata istinadən verdiyi xəbərə görə, bunlardan biri də özünü libertarian (ultra-liberal-red.) hesab edən Nyu-Meksko ştatının keçmiş qubernatoru Geri Consondur (Gary Johnson).
Qeyd olunur ki, Geri Consonun adı əsas iki namizədlə birlikdə 50 ştatın hamısında seçki bülletenlərinə artıq salınıb.
Tərəfdarları onun indidən ən azı 7%-dən çox səs toplayacağını söyləyirlər.
Ümumiyyətlə ABŞ tarixində ənənəvi hakim partiyalardan (Respublikaçılar və Demokrat-red.) başqa 3-cü namizədlərin heç vaxt şansı olmayıb.
Əlbəttə, “3-cülər” arasında rekord sayda səs alanlar da tapılıb. Məsələn, 1912-ci ildə Respublikaçılar partiyasından ayrılan Tərəqqi partiyasının lideri Teodor Ruzvelt 27% səs toplayaraq hətta ikinci ola bilmişdi. Müasir tarixdə isə 1992-ci ildə texaslı milyarder Ross Peronun 19%-lik müvəffəqiyyətini yada salmaq olar. Peronun bu uğuru həmin vaxt ata Corc Buşun seçkilərdə Hillari Klintonun əri Bill Klinton qarşısında məğlubiyyətə uğramasına səbəb olmuşdu.
İndi keçmiş qubernatorun tərəfdarları eyni müvəffəqiyyətə nail olacaqlarına böyük ümid bəsləyirlər.
Geri Consonun reytinqlərdə göstərdiyi nəticələr bunu söyləməyə əsas verir. Belə ki, libertarian namizədin ümummilli səviyyədə reytinq göstəriciləri 7-9%, bəzi ştatlarda isə hətta 20% arasında dəyişir. Bu libertarianlar arasında rekord göstərici sayılır.
Bütün bunları əsas göstərərək keçmiş qubernator bu gün Nyu-York şatatının Hempsted şəhərində Donald Tramp və Hillari Klinton arasında keçirilən debatda 3-cü tərəf olaraq qatılmaq istədiyini söyləyib.
Consonun qərargahı Ross Peronun 1992-ci ildə reytinqinin daha aşağı olduğunu, lakin ona debatlarda iştirak etmək şansının verildiyini xatırladırlar.
Lakin Geri Consonun Hillari Klinton və Donald Tramp arasında keçiriləcək debatlara qatılmaq şansı olduqca azdır. Buna təşklatçıların izn vermədiyi deyilir.
Belə ki, debatlarla bağlı oyun qaydaları daha öncədən müəyyən edilib. Bu qaydalar isə nə prezidnet administrasiyası, nə də namizədlərin özləri tərəfindən nəzarət edilən xüsusi komissiya tərəfindən qoyulub. Bir il öncədən müəyyənləşdirilən qaydaya görə sosioloji sorğularda 15%-dən yuxarı nəticə göstərməyən namizəd debatlara qatıla bilməzlər.
Geri Conson isə komissiyanın qərarını kəskin surətdə tənqid edib. Qəzetlərin yazdığına görə, onun debatlarda qatılaraq öz sözünü deməsini Mitt Romni, Arnold Şvartsnegger kimi nüfuzlu respublikaçılar da dəstəkəyir.
Libertarian namizəd debatların ilk raundunda olmasa da, oktyabrın 9-da keçirilməsi planlanan 2-ci debatda iştirak etmək istədiyini bildirib. Geri Conson bu istəyini sosial şəbəkədə bu sözlərlə ifadə edib: Hillari Donaldı “egomərkəzçi manyak”, Donald isə onu “fırıldaqçı qarı” adlandıracaq. Biz yeganə gücük ki, bu nifrət festivalında şərəfli və pozitiv alternativi təqdim edə bilərik”.
Geri Consonun ambisiyaları təkcə teledebatlarla bitmir. O, prezidentliyə əsas namizədlər üçün təşkil edilən milli təhlükəsizlik məsələləri ilə bağlı birifinqlərə buraxılmasını tələb edib. Consonun tərəfdarları onun bunun üçün bütün meyarlara sahib olduğunu söyləyirlər. Qeyd olunur, ki 3-cü namizədin milli təhlükəsizliklə bağlı keçrilən birifinqlərə buraxılması halı sonuncu dəfə 36 il bundan öncə baş verib.
“Amrerikalıların bir çoxu libertariandır. Sadəcə özləri bu haqda bilmirlər. Əgər gəncliyində demokrat olmamısansa ürəyin yoxdur, sonra respublikaçıya çevrilmədinsə ağlın çatmır. Libertarianlıq ürəklə ağlın birləşməsidir”, – deyə Geri Conson bildirib.
Geri Consonun siyasi karyerası əslində Respublika partiyası ilə bağlı olub. 1995-ci ildə o, Nyu-Meksiko ştatında qubernatorluğa namizədlyini irəli sürərək qalib gəlib və bu vəzifəni 8 il boyunca icra edib. Qubernatorluğu dövründə Geri Conson ştatın qanunvericiləri tərəfindən qəbul edilən qanunlara rekord sayda veto qoyması (424 qanundan 200-ü!) ilə yadda qalıb.
Geri Conson dövlət apparatında çalışanların ixtisar edilməsinin, sosial proqramların kəsilməsini və iqtisadiyyata dövlətin müdaxiləsinin mümkün qədər az olmasına tərəfdar olduğunu bildirib.
Buna rəğmən Geri Consonun proqramında digər sosial məsələlər barədə müddəalar diqqəti cəlb edir. Məsələn, Geri Conson eyni cinsli nikahlar və abort hüquqlarına tərəfdar olduğunu bildirir. Bundan başqa libertarian namizəd marixuananın (xalq arasında anaşa kimi tanınır-red.) leqallaşdırılmasına nail olacağını da bəyan edib.
Geri Conson hətta marixuana məhsulları istehsal edən Cannabis Sativa Inc. şirkətini baş derektoru vəzifəsini də icra edir.
Geri Consonun təbliğatı əsasən daxli siyasətə köklənib. Libertarian namizəd xarici siyasi gəlişmələr haqqında danışmağı sevmir. Hətta MSNBC kanalına verdyiyi müsahibədə müxbirin “Prezident olsaydınız Hələblə nə edərdiniz” sualına onun cavabı belə olub: “Hələb nədir?”
Mütəxəssislərin rəyinə görə, Geri Consona əsasən Donald Trampın namizədliyi ilə barışmayan respublikaçılar səs verə bilər.
Respublikaçı namizədin ABŞ KİV-i içərisindəki neqativ obrazı da bunu söyləməyə əsas verir.
Məsələn “Vaşinqton Post” onu seçkiqabağı söyədiyi yalanlara görə burnu uzanan “Pinokkio” adlandırıb.
“Nyu-York Tayms” qəzetinin yazarı və “Təhlükəli səsvermə ili: ABŞ siyasəti ağlını itirir” adlı kitabın müəllifi Motin Daud isə Trampın “respublikaçılıq ənənələrini şəxsi eqosuna qurban etdiyini” bildirir.
Demokratlardan isə Geri Conson Hillari Klintonun ilkin seçkilərdəki əsas rəqibi Berni Sandersin tərəfdarlarının dəstəyinə ümid edə bilər.
Son şərhlər