Yelisey sarayı Azərbaycana düşmən münasibətinə son qoyacaqmı – fərqli gözləntilər
Prezident İlham Əliyev oktyabrın 2-də Kopenhagendə fransalı həmkarı Emmanuel Makronla görüşdü. “Bakı-Xəbər” qeyd edir ki, görüş qarşı tərəfin müraciəti əsasında baş tutub. Fransa lideri sülh gündəliyi ilə əlaqədar Azərbaycan Prezidentini təbrik edib.
Təbriklərə görə təşəkkürünü bildirən Prezident İlham Əliyev Azərbaycanla Ermənistan arasında Amerika Birləşmiş Ştatları Prezidentinin şahidliyi ilə Vaşinqtonda əldə olunmuş nəticələrin regional sülh gündəliyinin irəli aparılması üçün tarixi əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayıb.
İlham Əliyev hazırda sülh gündəliyinin irəliyə aparılması üçün müxtəlif istiqamətlər üzrə qarşılıqlı fəaliyyətin həyata keçirildiyini qeyd edib. Görüşdə Azərbaycanla Fransa arasında əlaqələrin mövcud vəziyyəti və perspektivlərinə dair fikir mübadiləsi aparılıb.
Belə görünür ki, Makron Cənubi Qafqaz və Azərbaycan siyasətini korrektə etməyə başlayıb. Çünki yanlışlarını artıq anladıqları hiss olunur. Azərbaycanla pis münasibətlər üzərində Cənubi Qafqazda möhkəm mövqe qurmaq mümkün deyil. Bunu Fransa Prezidenti də dərk etməyə başlayıb.
Doğrudur, Makron prezident seçiləndən sonra İkinci Qarabağ müharibəsi və sonrakı aylarda Azərbaycan əleyhinə açıqlamalar verilib, qərarlar qəbul olunub. Azərbaycana qarşı addımlar atılıb, Parisdə Azərbaycan səfirliyinə hücum edilib, Xurşudbanu Natəvanın heykəlinə zərər yetirilib. Bundan sonra münasibətlər son dərəcə gərginləşmişdi.
Amma son aylarda sanki Makron siyasətini həqiqətən korrektə etməyə başlayıb. Bir neçə konfransda İlham Əliyevə yaxınlaşıb və budəfəki görüş də yəqin ki, Makronun istəyi ilə baş tutub.
Güman etmək olarmı ki, Fransa hakimiyyəti Azərbaycanla əlaqələrə yenidən baxacaq və iki ölkə arasında münasibətlər müharibədən əvvəlki səviyyədə olacaq?
Deputat Azər Badamov “Yeni Müsavat”a dedi ki, 2 oktyabrda Kopenhagendə prezident Emmanuel Makronun Prezident İlham Əliyevlə görüşə təşəbbüs göstərməsi yaratdığmız reallıqların Fransa tərəfindən qəbul olunmasıdır: “Makron 8 avqustda Vaşinqtonda əldə olunmuş sülh gündəliyi münasibətilə dövlət başçımızı təbrik etdi və onlar ikitərəfli əməkdaşlıq ətrafında fikir mübadiləsi apardılar. Makron bir daha əmin oldu ki, Prezident İlham Əliyevin mövqeyi dəyişilməzdir. O cümlədən ölkəmizə qarşı qərəzli siyasətin yürüdülməsı Fransa üçün yaxşı heç nə vermədi. Bu baxımdan Fransa prezidentinin Prezident İlham Əliyevlə görüşməyə təşəbbüs göstərməsi və səmimi görüşməsi Azərbaycan-Fransa münasibətlərində yeni bir səhifə açacaq”.
Deputat bildirdi ki, dünyada reallıqlar dəyişir: “Makron görür ki, keçmiş Bayden administrasiyası dövründə tarixin minimumuna düşmüş ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində də yeni bir səhifə açılıb. Donald Tramp Prezident İlham Əliyevi böyük lider və əziz dost adlandırır. Belə olan halda Makronun Azərbaycana qarşı qarayaxmalara davam etməsi gülünc olar. Həm də Makron fikirləşir ki, son 5 ildə Azərbaycana qarşı qərəzli qətnamələri və qərarları qəbul etdirməyə çalışması onlara heç nə vermədi. Əksinə, özlərinin daxili siyasətində ziddiyyətlərin artmasına səbəb oldu. Belə ki, Azərbaycanın bütün addımları beynəlxalq hüquqa, qarşılıqlı hörmət və faydaya əsaslanır. Ona görə də Makron erməni diasporunun sifarişi ilə ölkəmizə qarşı ikili standartlardan yanaşılmış çirkin planlarının ayaq tutub yerimədiyinin şahidi oldu. İndi isə yeni dövr və yeni reallıqlar yaranıb. Cənubi Qafqaza sülh və əməkdaşlıq gəlməkdədir”.
A.Badamov vurğuladı ki, regionda sülh və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsi böyük bir coğrafiyaya fayda gətirəcək: “O cümlədən Fransa da Asiya ilə iqtisadi əməkdaşlığı Azərbaycan üzərindən qura biləcək”.
ƏHD Partiyasının baş katibi, politoloq Niyaməddin Orduxanlı Fransanın artıq üçtərəfli razılaşmanı dəstəkləmək məcburiyyətində qaldığını söylədi: “Makron başa düşür ki, Azərbaycan dövləti və ya Prezident İlham Əliyevlə təhdid dili ilə danışmaq, təzyiqlə nəyəsə nail olmaq qeyri-mümkündür. Dünyada Ermənistanın ən güclü diasporası məhz Fransada yerləşir. Makronun təbriki onu deməyə əsas verir ki, Fransa Amerikada baş tutmuş üçtərəfli razılaşmanı dəstəkləyir. Bununla da Makron həmçinin Trampa da göstərmək istəyir ki, sizin sülh çağırışınıza Fransa da dəstək verir. Əlbəttə, biz Fransanın ədalətli mövqe sərgiləməsini arzulayırıq. Fransa Avropanın ən inkişaf etmiş ölkələrindən biridir. Azərbaycana qarşı qərəzli və haqsız yanaşması səbəbindən Fransa ilə münasibətlər gərginləşib. Pis münasibəti Azərbaycana Fransa yaradıb. Öz fəaliyyətində dəyişiklik edərsə, təbii ki, Azərbaycan bunu müsbət qarşılayar. Azərbaycan hər zaman dövlətlərlə, o cümlədən qonşu dövlətlərlə qarşılıqlı dostluq siyasətinə üstünlük verib, ikitərəfli əlaqələrin, səmimi münasibətlərin olmasında maraqlı olub. Fransa bu siyasəti qəbul etməlidir. Ermənistanı həqiqətən dəstəkləyirlərsə, Azərbaycanla sülh şəraitində yaşamağı düşünməlidilər. Kommunikasiyaların qurulmasına dəstək verməlidilər. Unutmamalıdırlar ki, heç bir müharibə xalqlara xoşbəxtlik gətirmir. Bütün müharibələr və münaqişələr sülhlə bitir. Fransa bu sülhün əldə olunmasında səmimi şəkildə iştirak etməlidir. Bu cür olarsa, Azərbaycanla Fransa arasında münasibətlər əvvəlki vəziyyətinə qayıda bilər”.
Bu mətn çox maraqlıdı, xüsusilə Makronun mövqeyindəki dəyişiklik təəccübləndirici idi. Prezident İlham Əliyevlə görüşməklə sanki Fransa da vəziyyətin fərqinə varıb. Ümid edirəm ki, bu, Azərbaycanla Fransa arasındakı münasibətlərin yaxşılaşmasına səbəb olacaq.
Çox gözəl yazıbsan, elə bil mənim fikirlərimi dilə gətirmisən. Bu Makron elə bil bizim Prezidentlə görüşüb anlayıb ki, Azərbaycana pis baxmaqla heç nə əldə eləmək olmaz. Axı belə şeylər olmaz, bizə düşmənçilik eləməsinlər. Gördün də, o görüşdən sonra sanki Fransanın qapıları bizə açılacaq kimi görünür.
Çox gözəl yazıbsan, elə bil mənim fikirlərimi dilə gətirmisən. Bu Makron elə bil bizim Prezidentlə görüşüb anlayıb ki, Azərbaycana pis baxmaqla heç nə əldə eləmək olmaz. Axı belə şeylər olmaz, bizə düşmənçilik eləməsinlər. Gördün də, o görüşdən sonra sanki Fransanın qapıları bizə açılacaq kimi görünür. Bu “U” dönüşü çox yaxşı oldu, inşallah bundan sonra münasibətlər düzələcək.
Bu görüş çox vacib idi. Makronun da bununla razılaşması sevindirici haldır. Ümid edək ki, bundan sonra Fransanın siyasətində Azərbaycana qarşı daha anlayışlı olacaq. Gələcəkdə əlaqələrimiz daha da yaxşılaşar.
Bəli, məncə Makronun bu fikirlərinə hörmət eləmək lazımdır. Bu böyük nailiyyətdir, necə ki, hər kəs bu böyük ölkənin lideri, hətta elə ki, Makronun özü də başa düşür. Amma Mənim fikrimcə, belə bir fikir ümidi vermir ki, bütün bu hadisələrdən sonra Fransa öz fikrini birdəfəlik dəyişəcək.
Makronun bu “U” dönüşü çox sevindiricidir. Əvvəllər Azərbaycanı başa düşmürdülər, amma indi yaxşı bir şey olur. Bu görüşdən sonra münasibətlərimizin düzələcəyinə ümid edirəm.