İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun BMT kürsüsündən qəbul edilməsi dünya diplomatik dairələrini həyəcanlandırıb. “Bizi açıq şəkildə qınayan liderlər özəl olaraq bizə təşəkkür edirlər” deyən Netanyahu, Qərb ölkələrinin ictimaiyyətdə bir, bağlı qapılar arxasında isə tamamilə fərqli bir münasibət sərgilədiyini ifadə edib.
Elchi.az xəbər verir ki, İsrailin 7 oktyabr 2023-cü ildən Qəzza zolağında böyük humanitar fəlakət və soyqırım törətdiyi bir vaxtda İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Baş Assambleyasının kürsüsündə dünya liderlərinə müraciət edib.
Netanyahunun çıxışı “Bizi açıq şəkildə qınayan liderlər özəl olaraq bizə təşəkkür edir” etirafı ilə diplomatik səhnəyə bomba kimi düşüb.
Soyqırım törədən baş nazir, “Bizi açıq şəkildə qınayan liderlər bizə özəl olaraq təşəkkür edir və kəşfiyyat xidmətlərimizin dəyərindən danışırlar” – deyib. Lakin o, ad çəkməkdən çəkinib.
Çıxışdan əvvəl diplomatik əlaqələr diqqət çəkdi: Netanyahu Nyu Yorkda Serbiya prezidenti Aleksandr Vuçiç ilə görüşüb. Bu arada Argentinanın BMT Baş Assambleyasındakı çıxışından əvvəl mətn mesajı vasitəsilə İsrailə dəstəyini çatdırdığı bildirilir.
Qərbin ictimaiyyətə fərqli baxış nümayiş etdirən, lakin bağlı qapılar arxasında açıq şəkildə İsrailə dəstək verən ikiüzlü münasibəti bir daha üzə çıxdı.
Bu arada Almaniya ABŞ prezidenti Donald Trampın “İsrailin İordan çayının qərb sahilini ilhaq etməsinə icazə verməyəcəyi” ilə bağlı bəyanatını alqışlayıb. Berlin rəhbərliyi, “İordan çayının qərb sahilinin ilhaqı və Şərqi Qüdsdə yaşayış məntəqələrinin inşası iki dövlətli həll yolunda böyük maneədir” ifadəsini işlədib.
Daha sonra çıxışında Netanyahu Fələstin dövləti ilə bağlı qalmaqallı müqayisə aparıb: “Fələstinlilərə Qüdsdən bir mil məsafədə dövlət vermək, Əl-Qaidəyə Nyu-Yorkda dövlət vermək kimidir”. Fələstin Administrasiyasını “20 ildir seçki keçirməyən” bir qurum kimi xarakterizə edən Netanyahu, “Beyt-Lexemdə xristian əhalinin sayı 80 faizdən 20 faizə düşüb” deyərək yalanlar da söyləyib.
Qəzzada səsgücləndiricilərin quraşdırılmasına görə tənqid hədəfinə çevrilən Netanyahu həm israilli məhbusların ailələri, həm də ehtiyatda olan əsgərlər tərəfindən sərt şəkildə tənqid edilib.
İsrail mediası baş verənləri “Görünməmiş sönüklük” kimi başlıq edərək, ictimai qəzəbin artdığını yazıb.
“Biz Suriyanın suverenliyinə hörmət edən yeni hökumətlə ciddi danışıqlara başladıq” deyən hərbi cinayətkar Əsəddən sonrakı dövrə işarə edib.
Çıxışın ən diqqət çəkən hissəsi druzlardan gəldi. Netanyahu, “İsrail Suriyada baş verənləri seyr edə bilməz. Mən əsgərlərimə hərəkətə keçməyi əmr etdim” sözləri ilə həm azlıq kartını oynadı, həm də sərhədyanı hərbi müdaxiləyə qapını açıq qoydu.
Bir çox diplomat çıxışa qulaq asmadan zalı tərk edib və boş oturacaqlar kameralara düşüb. Eyni zamanda Yəməndəki Husi qüvvələri İsrailin cənubuna ballistik raketlər və pilotsuz təyyarələrlə hücumlar təşkil edib.
Nuranə Məmmədova
Netanyahunun çıxışı həqiqətən də diplomatik dairələrdə böyük əks-səda doğurdu. Məncə, onun “açıq şəkildə qınayanlar, özəl olaraq təşəkkür edir” deməsi Qərbin ikili standartlarını bir daha ortaya qoydu. Bəzi ölkələrin ictimaiyyətdə fərqli, amma özəl danışıqlarda tamamilə başqa mövqe tutması təəccüblüdür. Bu açıqlama ilə Netanyahu, görünür, beynəlxalq arenadakı real siyasi münasibətləri açıqlamağa çalışıb.
Bu məqalə göstərir ki, bəzi ölkələr açıq şəkildə İsrailə qarşı çıxsalar da, gizlicə onu dəstəkləyirlər. Bu ikiüzlü siyasət beynəlxalq münasibətlərdə böyük bir problemdir. Netanyahuun etirafı bu gerçəyi bir daha üzə çıxardı. Buna görə də, bu mövzu ətrafında daha geniş müzakirə aparmaq çox vacibdir.
Çox maraqlı bir məqalədir, Netanyahu’nun etirafları doğrudan təəccübləndiricidir. Görünür, bəzi ölkələr hər kəsin bildiyindən fərqli addımlar atır. Bu, beynəlxalq münasibətlərin nə qədər mürəkkəb olduğunu bir daha göstərir. Belə məlumatlar hər zaman diqqətlə oxumağa dəyər.
Netanyahunun BMT-dəki çıxışı maraqlı idi. Əslində diplomatik dairələrdə belə söhbətlərin olması qəribə deyil. Qapalı qapılar arxasında başqa şeylər danışılır həmişə. Məqalədəki məlumatlar diqqətəlayiqdir.
Netanyahunun BMT-dəki çıxışı həqiqətən də təəccüblü idi. Onun “açıqca qınayanlar özəl olaraq təşəkkür edir” deməsi qərb ölkələrinin ikiüzlü mövqeyini bir daha ortaya qoydu. Bu, diplomatiyada maraqlı bir məqamdır.
Netanyahunun BMT-dəki çıxışı həqiqətən də düşündürücü idi. Deyəsən, bəzi ölkələr doğrudan da bir cür, amma gizli başqa cür davranır. Bu ikiüzlülük açıqca göründü. Netanyahu özü də bunu etiraf edərək, situasiyanı aydınlaşdırdı.
Əvvəlki şərhlə tam razıyam. Netanyahunun dedikləri hər şeyi aydınlaşdırdı. Bəziləri açıqca başqa cür danışır, amma qapalı qapılar arxasında başqa cür. Bu ikiüzlülük çox aydın görünür.
Netanyahunun açıqlaması dünyada böyük rezonans doğurdu. Görünən odur ki, beynəlxalq siyasətdə hər şey göründüyü kimi deyil. Bu cür ikiüzlü münasibətlər isə humanitar böhranın dərinləşməsinə səbəb olur. Gözlənilən budur ki, bu məsələ daha geniş müzakirələrə yol açacaq.