ABŞ-ın Hörmüz Boğazını və İran limanlarını hədəf alan sərt hərəkətləri bölgədə hərbi gərginliyi artırmaqla yanaşı, Qərb alyansı daxilindəki çat xətlərini də gözə çarpdırıb. Vaşinqtonla tam uyğun olmayan London, Paris və Berlin oxunun ehtiyatlı mövqeyi böhranın təkcə yerdə deyil, həm də diplomatik masada yeni bir bölünmə yaratdığını göstərir. Bu sərtləşən mənzərədə tənlikdəki ən böyük qara qutu, bir daha pərdə arxasında təsirini göstərdiyi hiss olunan Britaniya dövlətçiliyidir.
Elchi.az xəbər verir ki, ABŞ-ın Hörmüz Boğazını və İran limanlarını hədəf alan sərt hərəkətləri təkcə bölgədə hərbi gərginliyi artırmaqla yanaşı, Qərb alyansı daxilindəki çat xətlərini də gözə çarpdırıb. Vaşinqtonla tam uyğun olmayan London, Paris və Berlin oxunun ehtiyatlı mövqeyi böhranın təkcə yerdə deyil, həm də diplomatik masada yeni bir bölünmə yaratdığını göstərir. Bu sərtləşən mənzərədə tənliyin ən böyük qara qutusu Britaniya dövlətçiliyidir və onun pərdəarxası təsirini yenidən göstərdiyi hiss olunur.
ABŞ-ın İran limanlarını və Hörmüz boğazını hədəf alan hərəkəti AB daxilində də fikir ayrılıqlarına səbəb olub. Böyük Britaniyanın “iştirak etmirik” kimi açıq mesajı və Fransanın müharibə cəbhəsindən ayrılmış çoxmillətli təhlükəsizlik formulu üzərində işə başlaması böhranın hərbi məsələdən diplomatik və strateji fikir ayrılığı nöqtəsinə çevrildiyinin göstəricisi kimi qəbul edilir. Almaniyadan ehtiyatlı siqnallar bu mənzərəyə əlavə edildikdə, bütövlükdə Avropanın Tramp administrasiyasının yürütdüyü sərt xətt ilə tam şəkildə əlaqə qurmayacağı ilə bağlı qiymətləndirmələr güclənir. Diplomatik dairələrdə Böyük Britaniya və Fransanın Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyi ilə bağlı yaxın günlərdə əlaqələrini sürətləndirəcəyi, Vaşinqtonla Avropa paytaxtları arasında fikir ayrılıqlarının isə daha çox nəzərə çarpacağı gözlənilir.
Böyük Britaniyanın hesabı
Pərdəarxası məlumatlara görə, Londonun əsas hesablaması Böyük Britaniyanın yeni müharibənin bir hissəsi kimi görünməsinin qarşısını almaq və enerji xərcləri səbəbindən daxili ictimai rəydə arta biləcək təzyiqi məhdudlaşdırmaqdır. Starmerin Britaniya vətəndaşlarının bu müharibənin bədəlini yüksək enerji xərcləri ilə ödəməsini istəmədikləri barədə verdiyi açıqlama təhlillərdə bu yanaşmanın ən bariz göstəricilərindən biri kimi önə çıxır.
Fransanın planı
Parisdə tərtib edilmiş çərçivə daha strateji bir xəttə əsaslanır. Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun qeyd etdiyi çoxmillətli təhlükəsizlik konfransına hazırlıq təkcə diplomatik bir çağırış deyil, həm də Avropanın ABŞ-dan müstəqil bir təhlükəsizlik arxitekturası axtarışının əlaməti kimi qəbul edilir. Strateqlərə görə, Makronun “dinc çoxmillətli missiya”ya vurğusu xüsusilə diqqətəlayiqdir. Təhlillər göstərir ki, Fransanın məqsədi ABŞ-ın təzyiq xətti ilə əlaqəli birbaşa hərbi müdaxilə deyil, əksinə Avropa və Körfəz ölkələrini əhatə edə biləcək ayrı bir təhlükəsizlik çətiri yaratmaqdır.
Şayəstə
