Avropa ABŞ-da yerləşən ödəniş sistemlərindən asılılığını azaltmaq və təhlükəsiz ödəniş infrastrukturu yaratmaq üçün yeni təşəbbüslər hazırlayır.
Elchi.az xəbər verir ki, ABŞ Prezidenti Donald Trampın ötən il ikinci müddətə seçilməsindən sonra ən yaxın müttəfiqləri olan Avropa Birliyi (AB) ölkələri və Böyük Britaniya ilə diplomatik, müdafiə və ticarət münasibətləri gərginləşib.
Trampın Avropadan müdafiəyə daha çox pul xərcləməsi və daha böyük məsuliyyət daşıması tələbi, Danimarkaya məxsus muxtar bölgə olan Qrenlandiyanı ilhaq etmək üçün diplomatik təhdidi və bu ölkələrlə ticarətə tətbiq etdiyi tariflər transatlantik münasibətlərə zərər verib.
Bu kontekstdə Avropa ölkələri bütün bu gərginlik və fikir ayrılıqlarının əksi olaraq ABŞ-ın ödəniş sistemlərindəki dominantlığını qırmaq və bu sahədə özünü təmin etmək üçün konkret addımlar atırlar.
Xüsusilə nağd pul istifadəsinin azaldığı bu dövrdə Avropa ölkələri ödəniş sistemlərindəki zəifliyi təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi risk hesab edir və siyasi və ya ticarət böhranı halında bu sistemlərin digər ölkələrin nəzarəti altında olma ehtimalını ciddi təhlükə kimi görürlər. Avropada mövcud kart və mobil ödənişlərin böyük bir hissəsi Visa, Mastercard, PayPal və ya Alipay kimi xarici sistemlər vasitəsilə emal olunur.
Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) prezidenti Kristin Laqard dəyişiklik ehtiyacını vurğulayaraq “Avropanın təcili olaraq öz rəqəmsal ödəniş sistemini yaratması lazım olduğu” barədə xəbərdarlıq etdi.
AMB uzun müddətdir rəqəmsal avro ödəniş sistemi üzərində işləyir, lakin hələlik heç bir konkret addım atılmayıb.
Rəqəmsal avro AMB tərəfindən buraxılacaq fiziki və nağd pulun elektron versiyası kimi planlaşdırılır.
Kriptovalyutalardan fərqli olaraq, rəqəmsal avro mərkəzi orqan tərəfindən tənzimlənəcək və qanuni ödəniş vasitəsi kimi qəbul ediləcək.
Lakin, son hüquqi çərçivənin bu il tamamlanması və gələn il pilot proqramın başlaması gözlənilsə də, tam qəbulun 2029-cu ilə qədər davam edəcəyi proqnozlaşdırılır.
Son zamanlar AB ölkələrində ABŞ-da yerləşən ödəniş şirkətlərindən asılılığı azaltmaq üçün rəqəmsal avroda daha sürətli irəliləyişin lazım olduğu barədə artan bir fikir birliyi mövcuddur.
Bundan əlavə, Avropa banklarının rəhbərliyi altında yaradılan Avropa Ödəniş Təşəbbüsü (EPI) qitədə vahid ödəniş infrastrukturu yaratmağı hədəfləyir. Bu struktur Visa və Mastercard kimi sistemlərə Avropa əsaslı alternativ sistemi populyarlaşdırmağı hədəfləyir.
Böyük Britaniya üçün də oxşar hazırlıqlar aparılır. Böyük Britaniya bank sektorundakı bəzi yüksək vəzifəli şəxslər bu gün Visa və Mastercard-a milli alternativ sistem yaratmaq üçün ilk görüşlərini keçirəcəklər. Görüşə Barclays UK-nin baş direktoru Vim Maru sədrlik edəcək.
Böyük Britaniya Ödəniş Sistemləri Tənzimləmə Orqanının 2025-ci il məlumatlarına görə, ötən il Böyük Britaniyada kart əməliyyatlarının təxminən 95%-i Mastercard və Visa ödəniş sistemləri vasitəsilə həyata keçirilib.
Böyük Britaniyada nağd pul istifadəsinin sürətlə azalması ilə ABŞ-ın kart ödəniş sistemlərində dominantlığı getdikcə daha vacib hala gəlir.
Şayəstə
