Kanadalı tədqiqatçılar insan bədəninin yaşla birlikdə xəstəlik və zədələrdən sağalma qabiliyyətini araşdırmaq üçün riyazi modellərdən istifadə ediblər. Tapıntılar göstərir ki, 73-76 yaşları arasında davamlılığın əhəmiyyətli dərəcədə azaldığı “zəiflik həddi” ola bilər.
Elchi.az xəbər verir ki, Kanadadakı Dalhousie Universitetinin alimləri insan qocalmasını “zərər və bərpa balansı” vasitəsilə araşdıran yeni bir riyazi model hazırlayıblar. Hazırda həmyaşıdlar tərəfindən nəzərdən keçirilən tədqiqat arXiv-də preprint kimi dərc edilib.
73-76 yaşları arasında “dönüş nöqtəsi”
Tədqiqatçılar sağlamlıq məlumatları uzun illər izlənilən 12.920 insanın qeydlərini təhlil ediblər. İştirakçıların sağlamlıq vəziyyəti xroniki xəstəliklərdən gündəlik fəaliyyətləri yerinə yetirməkdə çətinlik çəkməyə qədər 30-dan çox meyarı qiymətləndirən “Zəiflik İndeksi” istifadə edilərək izlənilib.
Model göstərib ki, həm sağlamlıq problemləri, həm də sağalma müddəti yaşla artmaqdadır. Tapıntılara görə, 73-76 yaşlarında bədənin bərpa qabiliyyəti sağlamlıq problemlərinin tempinə uyğunlaşa bilmir. Alimlər bunu qocalma prosesində “kövrəklik həddi” kimi təsvir edirlər.
Qocalmanın elmi xəritəsi genişlənir
Son illərdə aparılan müxtəlif tədqiqatlar göstərir ki, insan qocalması sabit bir sürətlə davam etmir; əksinə, müəyyən dövrlərdə sürətlənə bilər. Bu yeni tədqiqat göstərir ki, riyazi modellərin biologiyaya tətbiqi qocalma prosesini anlamaqda mühüm vasitə ola bilər.
Alimlər bildirirlər ki, modeli daha böyük nümunələr və müxtəlif populyasiyalarla sınaqdan keçirmək daha effektiv qocalma strategiyalarına imkan verəcək.
Şayəstə
